بهره وری انرژی در صنعت ایران
دوره آموزشی استاندارهای سیستم مدیریت انرژی برگزار شد|بهره وری انرژی در صنعت ایران
دوره آموزشی استاندارهای سیستم مدیریت انرژی  برگزار شد

دوره آموزشی استاندارهای سیستم مدیریت انرژی برگزار شد


دوره آموزشی چهار روزه استاندارهای سیستم مدیریت انرژی برای کارشناسان صنعت نفت با مشارکت دفتر ایران سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو) و شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از تاریخ 23 تا 27 آبان در پژوهشگاه صنعت نفت برگزار شد. در این دوره که به منظور تربیت متخصصان سیستم مدیریت انرژی در صنعت نفت طرح ریزی شده بود، 80 نفر از کارشناسان شرکت های اصلی تابع وزارت نفت از جمله شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی و شرکت ملی صنایع پتروشیمی حضور داشتند.


دوره آموزشی چهار روزه استاندارهای سیستم مدیریت انرژی برای کارشناسان صنعت نفت با مشارکت دفتر ایران سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو) و شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از تاریخ 23 تا 27 آبان در پژوهشگاه صنعت نفت برگزار شد.

در این دوره که به منظور تربیت متخصصان سیستم مدیریت انرژی در صنعت نفت طرح ریزی شده بود، 80 نفر از کارشناسان شرکتهای اصلی تابع وزارت نفت از جمله شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی و شرکت ملی صنایع پتروشیمی حضور داشتند.

 

بهره‌وری انرژی یکی از کم هزینه‌ترین راهکارهای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای است

نسیم شکاری هماهنگ کننده ملی برنامه بهره وری انرژی صنعتی سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو) در دوره آموزشی چهار روزه «استاندارهای سیستم مدیریت انرژی» با تشریح فعالیتهای سازمان توسعه صنعتی ملل متحد در ایران گفت: یونیدو هم راستا  با 17 هدف توسعه پایدار سازمان ملل متحد، بر سه هدف توسعه پایدار و یکپارچه صنعتی، دسترسی پایدار به منابع انرژی و مقابله با تغییرات آب و هوایی متمرکز شده و فعالیت می کند.

شکاری گفت: بین راهکارهای معرفی شده از سوی آژانس بین المللی انرژی برای کاهش گازهای گلخانه ای و به تبع آن پیشگیری از گرمایش دمای زمین، یکی از بهترین و کم هزینه ترین راهکارها بهره وری انرژی است. همچنین براساس تجربیات بدست آمده پیاده سازی سیستم مدیریت انرژی  و نهادینه کردن سیستماتیک مدیریت انرژی در صنایع از موثرترین روش­ها در دستیابی به بهره­وری انرژی است.

وی با اشاره به اینکه برنامه بهره وری انرژی یونیدو در ٣٠ کشور دنیا در حال اجراست گفت: در ایران نیز «پروژه بهره وری انرژی در پنج صنعت کلیدی کشور» از سال ٢٠١٢ آغاز شده است و تا سال ٢٠١٧ با حمایت مالی صندوق محیط زیست جهانی و همکاری شرکت بهینه سازی مصرف سوخت ایران ادامه دارد.

وی تاکید کرد در این پروژه تلاش می شود تا سهم انتشار کربن صنایع کلیدی ایران از طریق بهره­وری و صرفه­جویی انرژی کاهش یابد و صنعت کشور در مسیر کاهش هزینه های مصرف انرژی قرار گیرد.

وی افزود: برای مدیریت و بهینهسازی مصرف انرژی نمیتوان تنها به تغییر فناوری قناعت کرد، بلکه توجه همزمان و یکپارچه به حوزههای سیاست گذاری، آموزش و نهادینه کردن مدیریت مصرف انرژی، حمایت مالی از پروژه های نمونه بهینه سازی انرژی  همچنین بکارگیری ابزارهای مالی مناسب به منظور تسهیل شرایط سرمایه گذاری در پروژه های بهینه سازی مصرف انرژی در صنایع بسیار مهم هستند و اینها همه فعالیتهایی است که در پروژه بهره وری انرژی در صنایع کلیدی ایران در یونیدو در 4 بخش مختلف در حال اجراست.

 شکاری با تاکید بر اینکه به اشتراک گذاشتن اطلاعات و نتایج  نمونه های موفق، می تواند سبب رشد مدیریت انرژی در کشور شود گفت: با وجود اقدامات مثبت فراوانی که تا کنون در زمینه بهینه سازی مصرف انرژی در صنایع، در کشورمان انجام شده است اما اطلاعات آن در دسترس همه سازمانهای مرتبط قرار نمی­گیرد، حال آنکه یکپارچه سازی و به اشتراک گذاشتن این تجربیات موفق می­تواند اثرات مثبت فراوانی در مصرف انرژی صنعتی کشور بگذارد و در همین خصوص بخش دیگری از فعالیت پروژه یونیدو به اشتراک گذاردن تجربیات موفق ملی و جهانی در حوزه بهینه سازی انرژی صنعتی است.

شکاری با ابراز امیدواری از رضایتمندی شرکت کنندگان در دوره آموزشی سیستم مدیریت انرژی تاکید کرد: آموزش، پیاده سازی و نظارت بر اجرای دقیق سیستم مدیریت انرژی در صنایع نفت کشور می­تواند دستاوردهای مثبت و ارزشمندی برای کشور به ارمغان بیاورد.

 

صدای زنگ خطر مصرف انرژی به گوش می رسد

مهدی احمدخان بیگی دبیر علمی این همایش گفت: با توجه به اینکه صدای زنگ خطر مصرف انرژی در کشور به گوش می رسد، اگر برنامه ریزی و راهبرد مشخصی نداشته باشیم، راه دشواری در پیش خواهیم داشت.

دبیر علمی همایش و مدیر برنامه ریزی و سیستمهای شرکت بهینه سازی مصرف سوخت افزود: پس از این دوره آموزشی، اتاق فکری با حضور افراد برگزیده این دوره آموزشی تشکیل می شود که در آن، درباره مسائل و راهکارهای بهینه سازی اندیشه شود و همه مطالب ارائه شده اتاق فکر، مکتوب می­شود تا به مرحله عمل برسد.

احمدخان بیگی گفت: برای گسترش و توسعه امر بهینه سازی مصرف سوخت نیاز به فرهنگ سازی داریم.

دبیر علمی این همایش تصریح کرد: ایران جایگاه نخست ذخایر گازی در دنیا و چهارمین دارنده ذخایر نفت خام جهان و جایگاه دهم ذغال سنگ را دارد و این‌ها همه خبرهای خوبی است اما متاسفانه در مصرف انرژی هم رتبه دوازدهم دنیا را داریم. در حالیکه  نتیجه این حجم مصرف، خروجی صنعتی و توسعه ای مطلوب را ندارد.

دبیر علمی این همایش گفت: این آمار صدای زنگ خطری است که شنیده می شود، آنجا که باید مصرف بهجا و برای توسعه صنعت باشد، آمار مصرف انرژی اولیه بسیار بالا است و در زمینه کاهش مصرف راهبرد چندان مناسبی نداشته ایم.

مدیر برنامه ریزی و سیستم ها شرکت بهینه سازی مصرف سوخت در ادامه گفت: هنوز دیر نشده و با ابلاغی که وزیر نفت داشته اند و همچنین همکاریها، همگراییها و همدلیهای خاص صنعت نفت می توانیم به موفقیت‎‎های مهمی دست یابیم.

وی با اشاره به اینکه سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف، راه را نشان می دهد گفت: در این سند آمده است که درسال ١٣٩٩ باید به کاهش ٥٠ درصدی شدت مصرف انرژی برسیم.

احمد خان بیگی افزود: سیستم مدیریت مصرف انرژی را باید در همه صنایع خود مستقر کنیم که البته دارای استاندارد مشخص باشد، و به این مسئله توجه داشته باشیم که استانداردهایمان علمی باشد.

دبیر علمی همایش گفت: نباید در مدیریت انرژی، روند سینوسی داشته باشیم، در این روند بهبودهایی در مصرف انرژی حاصل می شود اما دوباره کار به روال پیشین خود باز می گردد، با برنامه مشخص می توان روند را پایدار کرد و با کشف و تعیین نقطه بهینه مسیر ثابتی را با فکر و برنامه ریزی پیش برد.

احمد خان بیگی افزود: قرار است در سه سال آینده به افق مورد نظر برسیم، زیر ساخت بسازیم، دوره آموزشی برگزار کنیم و فرهنگسازی داشته باشیم، کارهای تشویقی در پیش داریم و بناست که جایزه مدیریت انرژی صنعت نفت را برگزار کنیم.

 

باید شدت مصرف انرژی را کاهش داده و سرانه مصرف را بالا نگه داریم

در ادامه مراسم افتتاحیه این همایش حامد حوری جعفری، مشاور مدیر عمل شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، گفت: مصرف انرژی در ایران بسیار بالاست و این میزان مصرف انرژی با میزان توسعه و رفاه در کشور نسبتی ندارد، در حالیکه بهترین حالت این است که شدت مصرف انرژی را کاهش دهیم و در عین حال سرانه مصرف را بالا نگه داریم.

وی افزود: متاسفانه در دسته بندی علمی که درباره وضع سرانه مصرف و شدت انرژی انجام شده است، کشور ما در رده بسیار پایینی قرار دارد و  این در حالیست که تحقیقات علمی نشان می دهد، کشورهایی که شدت مصرف بالا دارند و سرانه مصرف شان پایین است درصد آزادی سرمایه گذاری در آنها کم است.

حوری جعفری در ادامه گفت: سیستم  مصرف انرژی، در کشور ما بیمار است. در نیروگاه ها تلفات انرژی زیادی داریم که خیلی بالاتر از استانداردهای جهانی است، در مصرف خانگی و حمل و نقل فاصله های بسیاری با دنیا داریم به طوریکه ٨٥ درصد ساختمانهای ما خارج از درجه بندی های برچسب انرژی قرار می گیرند.

مشاور مدیر عامل شرکت بهینه سازی مصرف سوخت در ادامه با اشاره به اینکه قوانین بسیار خوبی در حوزه مصرف و بهینه سازی انرژی در کشور وجود دارد گفت: «اما در عمل متاسفانه کم کاری می شود و با مشکل اجرایی کردن قوانین روبرو هستیم.»

وی افزود: در بررسیهای انجام شده در چند صنعت کشور مشخص شده است که در صنایع آجر، بدترین و در پتروشیمی بهترین وضع شدت انرژی مصرفی را داریم،که البته در پتروشیمی نیز با استانداردهای جهانی فاصله داریم.

حوری جعفری گفت: همگرایی یکسان و یکپارچگی میان ذی نفعان حوزه انرژی وجود ندارد و این در حالی است که با مشکل جذب سرمایه برای بهینه سازی روبرو هستیم و در این حوزه به ٣٠ میلیارد دلار سرمایه نیاز داریم.

 

سیستم مدیریت انرژی راهکاری بی هزینه برای کاهش شدت مصرف انرژی

محمد اسلامی، کارشناس ارشد امور برنامه ریزی و تلفیق طرحهای شرکت بهینه سازی مصرف سوخت نیز در آیین گشایش این همایش گفت: سیستم مدیریت انرژی بدون کمترین هزینه ای می تواند، شدت انرژی را پایین آورد

وی در ادامه وضعیت کنونی سیستم مدیریت انرژی در شرکت های تابع چهار شرکت اصلی مجموعه وزارت نفت را تبیین کرد.

مدیره پروژه استقرار سیستم مدیریت انرژی در صنعت نفت، افزود: با صرف کمترین هزینهها و تنها با مدیریت انرژی میتوان به اعداد بزرگی رسید. با استقرار یک سامانه مدیریت انرژی که چند ١٠ میلیون بیشتر هزینه ندارد، می توان ٢ تا ٣٠ درصد شدت انرژی را کاهش داد.

 

مشروح دوره آموزشی استاندارهای سیستم مدیریت انرژی

آموزش بخش اول در این دوره آموزشی با تدریس مهدی شکوری کارشناس فنی پروژه بهره وری انرژی صنعتی یونیدو با عنوان «اصول تعیین خط مبنای انرژی و شاخصهای علکرد انرژی مبتنی بر استاندارد ISO 50006:2014 »آغاز شد. در روز اول آموزش ضمن تبیین انواع شاخص­های عملکرد انرژی (EnPI) و خطوط مبنای انرژی (EnB)، چگونگی انتخاب EnPI مناسب برای سازمان و چگونگی تعیین EnB تشریح شد. این مدرس سازمان توسعه صنعتی ملل متحد در ادامه کارگاه­های آموزشی برای آشنایی کارشناسان با ابزارهای مناسب تهیه خط مبنا برگزار کرد.

شکوری در روز دوم به بحث هدف گذاری برای بهبود عملکرد انرژی پرداخت و ضمن تبیین روشهای هدف گذاری، روشهای محاسبه صرفه جویی انرژی را با ارائه یک مثال محاسباتی از صنعت پتروشیمی تدریس کرد. در انتهای این بخش از آموزش، یک نمونه اجرا شده از سطوح مختلف شاخصهای عملکرد انرژی و خطوط مبنا در برنامه سیستم مدیریت انرژی یونیدو در ایران ارائه شد.

در ادامه روز دوم آموزش، محمد اسلامی که از دانش آموختگان برنامه سیستم مدیریت انرژی یونیدو در ایران است، در خصوص اندازه گیری و صحه گذاری (M&V) در سیستم مدیریت انرژی بر اساس استاندارد ISO 50015:2014، توضیحاتی ارائه کرد. وی با تشریح یک مثال، چهار گزینه ممکن برای M&V را تبیین کرده و ضمن بررسی اجمالی استاندارد ISO 50015:2014، اهمیت استفاده از این علم جدید را توصیف کرد. مدرس روز سوم آموزش قاسم عرب از دیگر دانش آموختگان برنامه سیستم مدیریت انرژی یونیدو در ایران بود. این متخصص انرژی، الزامات سیستم مدیریت انرژی بر اساس استاندارد ISO 50001:2011 را تدریس کرد. وی ضمن ارائه مثالهایی از نمونه های پیاده سازی شده سیستم مدیریت انرژی، اصول اجرایی این سیستم را در صنعت نفت توضیح داد.

روز چهارم آموزش با تشریح برنامه سیستم مدیریت انرژی در صنعت نفت و دستورالعمل اجرایی آن ادامه پیدا کرد و در پایان برای اریابی عملکرد شرکت کنندگان، آزمون نهایی برگزار شد.

 این دوره آموزشی که برای اولین بار با این سبک در صنعت نفت برگزار شد، در آینده نیز تکرار می شود. از بین پذیرفته شدگان این دوره آموزشی افرادی به عنوان ممیزان کارشناس سیستم مدیریت انرژی صنعت نفت انتخاب خواهند شد و در برنامه سیستم مدیریت انرژی صنعت نفت به کار گرفته می شوند. 

[ گزارش تصویری نشست را اینجا ببینید ]