بهره وری انرژی در صنعت ایران
در سومین نشست گفت و گوهای انرژی عنوان شد/ از تبلیغات کلی­ گو و بی فایده برای کاهش مصرف انرژی پرهیز کنید|بهره وری انرژی در صنعت ایران
در سومین نشست گفت و گوهای انرژی عنوان شد/ از تبلیغات کلی­ گو و بی فایده برای کاهش مصرف انرژی پرهیز کنید

در سومین نشست گفت و گوهای انرژی عنوان شد/ از تبلیغات کلی­ گو و بی فایده برای کاهش مصرف انرژی پرهیز کنید


مهدی ملک محمد، روانشناس صنعتی - سازمانی در سومین نشست گفت و گوهای انرژی در تبریز به کاهش مصرف انرژی در صنعت با استفاده از الگوهای تغییر نگرش پرداخت .

مهدی ملک محمد، روانشناس صنعتی - سازمانی در سومین نشست گفت‌وگوهای انرژی سازمان توسعه صنعتی ملل متحد که با عنوان "نقش آموزش، فرهنگ سازی و تغییر نگرش در بهره‌وری انرژی ایران" ششم مردادماه سال جاری در تبریز برگزار شد، به کاهش مصرف انرژی در صنعت با استفاده از الگوهای تغییر نگرش پرداخت. وی در ابتدا مشکلات عدیده در فرآیندهای تغییر رفتار افراد را یاد آور شد و افزود: بزرگترین مسئله در تغییر رفتار و نگرش مربوط به کسانی است که باید در آنها تغییر رفتار برای افزایش کارایی ایجاد شود. همانهایی که مباحث را ناشنیده و نادیده کنار می گذارند و از کنار آن با بی توجهی عبور می­ کنند

ملک محمد به مسئله تاریخی بحران بزرگ مصرف انرژی در صنعت، کشاورزی و مصارف خانگی که پس ار بروز بحران انرژی در دهه هشتاد قرن گذشته اشاره کرد و افزود: برای حل این مسئل دو رویکرد بین کارشناسان مطرح شد. رویکرد اول تکنولوژیک بود و پیشنهاد می داد که با تغییر تکنولوژیهای مصرف سوخت این مشکل مرتفع می شود. اﮔﺮ ﭼﻪ در ﻛﺸﻮرﻫﺎي توسعه ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از رویکرد اول بر بحرانهای دﻫﻪ 70 ﺗﺎ ﺣﺪودي ﻓﺎﺋﻖ آﻳﻨﺪ و میزان ﻣﺼﺮف ﻣﻄﻠﻖ اﻧﺮژي را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻨﺪ، اﻣﺎ در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه اﺑﺘﺪاﻳﻲ و عقبﻣﺎﻧﺪﮔﻲ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻚ و ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ ﺑﻮدن اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎي صرفهﺟﻮﻳﻲ اﻧﺮژي ﺑﻪ دﻟﻴﻞ در دﺳﺘﺮس بودن، زﻳﺎدبودن، یارانه ای و ارزان ﺑﻮدن اﻧﺮژي رویکرد اول موفق نبوده است. لذا ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رویکرد دوم که رویکردی همراه با تغییر نگرش به مصرف انرژی بود اجتناب ناپذیر شد.

وی ضمن تعریف نگرش، به عنوان یک وضعیت روان شناختی که بر اثر تجربه سازمان یافته و تاثیری هدایتی بر رفتار ما در برابر محیط اطرافمان دارد، یادآور شد: باید باورهای تقویت کننده صرفه جویی در انرژی مثل استفاده بی رویه از انرژی منجر به آلودگی هوا، تخریب محیط زیست یا فقدان منابع برای نسل آینده می شود در برابر  باور تقویت کننده اسراف در انرژی مثل مصرف انرژی سهم زیادی در آلودگی هوا و تخریب محیط زیست ندارد و منابع به این زودی تمام نخواهد شد، تقویت شود.

این روانشناس سازمانی به برنامه ریزان  فرهنگی که در پی تغییر نگرش در رفتار افراد برای صرفه جویی در مصرف انرژی و افزایش بهره­وری هستند توصیه کرد که به مکانیسمهای مقاومت افراد در برابر تغییر بیاندیشند و افزود: در افراد آنچه در وهله اول اتفاق می افتد فکر نکردن به موضوع صرفه جویی، نادیده گرفتن اهمیت صرفه جویی و فرافکنی در مصرف مثل متهم کردن همه به اسراف است.

به تعبیر مهدی ملک محمد تنها راه برای برون رفت از مشکلات ناشی از ناهماهنگی شناختی در کارکنان یک سازمان و حتا افراد جامعه، ایجاد یک شناخت سالم و تغییر رفتار متضاد با آن است. وی دست­اندرکاران  را از به کاربردن تبلیغات کلی گو برحذر داشت و افزود: تبلیغات کلی گو تاثیری ندارند. سالهاست در جاده های ایران تابلوهای بزرگی نصب شده اند که رانندگان را به رانندگی با سرعت مجاز دعوت می­کنند و سالیانه حدود 20 هزار کشته در همین جاده ها نشان می­دهد که این تبلیغات تاثیری بر شناخت رانندگان از مقوله سرعت غیر مجاز ندارد. در پژوهشی در امریکا متوجه شدند که تابلوهای بزرگی که نمایشگر سرعت هرماشین در بزرگراههاست در 50 درصد موارد منجر به کاهش سرعت غیر مجاز و طبعا کاهش صدمات جاده­ای می شوند.

وی تبلیغات محیطی که نشان دهنده عواقب اسراف در انرژی و تشکیل کمپینهایی که در فرد ایجاد تعهد برای انجام کاری می کنند را موثرترین راهها برای کاستن از ناهماهنگی شناختی عنوان کرد و افزود: در کنار مسائل باید به بعد عاطفی کارکنان نیز توجه کرد که اگر در در تضاد با سازمان قرارگیرند نقشی تعیین کننده در رفتار بهره­ورانه کارکنان خواهند داشت. انسان برخلاف تصور اولیهبیش از آنکه تحت تاثیر عقلش باشد متاثر از عاطفه و عرایزش تصمیم میگیرد و رفتار می کند.

سومین نشست گفت‌وگوهای انرژی سازمان توسعه صنعتی ملل متحد با عنوان "نقش آموزش، فرهنگ سازی و تغییر نگرش در بهره‌وری انرژی ایران" ششم مردادماه سال جاری در تبریز برگزار شد. در این گردهمایی که با استقبال شایان توجه مدیران و کارشناسان ارشد بهره‌وری انرژی و بهداشت و محیط زیست واحدهای صنعتی استان‌های آذربایجان‌شرقی، آذربایجان غربی و زنجان با عنوان "نقش آموزش، فرهنگ سازی و تغییر نگرش در بهره وری انرژی ایران" برگزار شد، دفتر مالکیتهای صنعتی وزارت صنعت، معدن و تجارت و اداره کل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان‌شرقی مشارکت داشتند.

 

 [پاورپوینت ارائه شده توسط مهدی ملک محمد در سومین نشست گفت و گوهای انرژی در تبریز]